Adwokat Krzyżanowski

Oferujemy więcej niż obsługę prawną. Zapewniamy spokój i ochronę interesów naszych Klientów z zaangażowaniem, które jest fundamentem naszej kancelarii. Nasi eksperci dostarczają rozwiązań dostosowanych do indywidualnych potrzeb, zapewniając wsparcie na każdym etapie współpracy.

Facebook-f Instagram Icon-youtube Linkedin-in

K
O
N
T
A
K
T
Blog o odszkodowaniach
Strona główna
/
Regres ubezpieczeniowy: co to jest, kiedy się przedawnia i jak się bronić?

Regres ubezpieczeniowy: co to jest, kiedy się przedawnia i jak się bronić?

Czas czytania: 7 minut

Czas czytania: 7 minut

Spis treści:

Regres ubezpieczeniowy

Wezwanie do zwrotu kwoty wypłaconej poszkodowanemu nie powinno być traktowane jak rachunek od zakładu ubezpieczeń. Jego zasadność zależy od podstawy prawnej, adresata żądania, zakresu odpowiedzialności, wysokości szkody oraz dat istotnych dla przedawnienia. Każdy z tych elementów wymaga odrębnej oceny.

Co to jest regres ubezpieczeniowy i czym jest to roszczenie w praktyce?

W ujęciu kodeksowym co to jest regres ubezpieczeniowy można wyjaśnić przez konstrukcję ustawowego przejścia wierzytelności. Jeżeli zakład ubezpieczeń wypłacił odszkodowanie, to – o ile strony nie postanowiły inaczej – roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi na ubezpieczyciela z dniem zapłaty, lecz tylko do wysokości spełnionego świadczenia.


Pytanie czym jest regres ubezpieczeniowy nie sprowadza się zatem do hasła „zwrot pieniędzy”. Jest to roszczenie pieniężne o charakterze pochodnym: zakład ubezpieczeń wchodzi w sytuację prawną poszkodowanego, a więc co do zasady może dochodzić tylko tego, czego mógłby dochodzić sam poszkodowany, z uwzględnieniem zarzutów przysługujących wobec pierwotnego wierzyciela.


Wiedząc już co to regres ubezpieczeniowy należy mieć świadomość, że ocena jego zasadności oznacza konieczność ustalenia komu wypłacono świadczenie, kto według ubezpieczyciela odpowiada za szkodę oraz czy wypłacona kwota rzeczywiście odpowiada uszczerbkowi pozostającemu w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem. Samo wezwanie nie przesądza ani o odpowiedzialności, ani o wysokości długu.

Regres ubezpieczeniowy KC - poznaj podstawowe rodzaje regresu

Fraza regres ubezpieczeniowy kc odnosi się przede wszystkim do art. 828 Kodeksu cywilnego1. Jest to model typowy, oparty na subrogacji ustawowej, czyli wejściu zakładu ubezpieczeń w prawa ubezpieczającego albo ubezpieczonego wobec osoby trzeciej odpowiedzialnej za szkodę; przepis zachowuje też pierwszeństwo poszkodowanego, gdy wypłata nie pokryła całej szkody.

 

W sensie technicznym regres oznacza roszczenie zwrotne, ale poszczególne rodzaje tej konstrukcji nie są tożsame. Typowy model z art. 828 k.c. dotyczy osoby trzeciej wobec stosunku ubezpieczenia, na przykład sprawcy zalania albo wadliwego wykonawcy. Inaczej kwalifikuje się roszczenie szczególne z art. 43 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych2, kierowane do kierującego pojazdem w przypadkach wskazanych w ustawie.

 

Odrębnie funkcjonuje roszczenie niewłaściwe, związane z rozliczeniami między współdłużnikami albo współsprawcami szkody, zwłaszcza na tle art. 376 i art. 441 k.c. Prawidłowe ustalenie rodzaju roszczenia ma istotne znaczenie dla przedawnienia, zakresu zarzutów i ciężaru dowodu. Dlatego w sprawach, w których ubezpieczyciel lakonicznie powołuje się na „roszczenie zwrotne”, pomocny może być adwokat od spraw cywilnych.

Potrzebujesz wsparcia we własnej sprawie?

Umów się na spotkanie

Pozostaw swój numer telefonu. Oddzwonimy w celu ustalenia dogodnego terminu

Zamów kontakt telefoniczny

Kiedy ubezpieczyciel żąda zwrotu pieniędzy? Regres z OC, na życie i za zalane mieszkanie

Zakład ubezpieczeń kieruje żądanie najczęściej wtedy, gdy po wypłacie świadczenia uznaje, że ostateczny ciężar ekonomiczny szkody powinien ponieść inny podmiot. W sprawach komunikacyjnych regres ubezpieczeniowy pojawia się zwłaszcza przy obowiązkowym OC. Art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przewiduje żądanie zwrotu między innymi wobec kierującego, który wyrządził szkodę umyślnie, prowadził pojazd po alkoholu albo środku odurzającym, nie posiadał wymaganych uprawnień albo zbiegł z miejsca zdarzenia.

 

Najwięcej sporów związanych jest z sytuacją ucieczki z miejsca zdarzenia. Nie każde oddalenie się po kolizji lub wypadku oznacza zbiegnięcie. Znaczenie ma bowiem zamiar uniknięcia odpowiedzialności, uniemożliwienia identyfikacji albo utrudnienia postępowania.

 

Częstym przykładem szkody majątkowej jest zalane mieszkanie. Po wypłacie odszkodowania ubezpieczyciel może żądać zapłaty od sąsiada, wspólnoty, zarządcy albo wykonawcy instalacji. Konieczne jest jednak ustalenie przyczyny awarii, podmiotu odpowiedzialnego i zakresu szkody objętej wypłatą.

 

Odrębnej analizy wymagają ubezpieczenia na życie. Wypłata świadczenia z polisy osobowej nie zawsze daje się mechanicznie przełożyć na roszczenie przeciwko sprawcy zdarzenia. Znaczenie ma charakter świadczenia, treść umowy, ogólne warunki ubezpieczenia oraz odpowiedzialność odszkodowawcza osoby trzeciej.

Kiedy regres ubezpieczeniowy nie ma zastosowania?

Pytanie kiedy regres ubezpieczeniowy nie ma zastosowania prowadzi w pierwszej kolejności do art. 828 § 2 k.c. Na ubezpieczyciela nie przechodzą roszczenia przeciwko osobom, z którymi ubezpieczający pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, chyba że sprawca wyrządził szkodę umyślnie. Nie chodzi zatem o sam fakt pokrewieństwa, lecz o realną wspólnotę gospodarowania.

 

Żądanie może być bezzasadne również wtedy, gdy nie zostały wykazane przesłanki odpowiedzialności cywilnej. Brak winy, brak szkody, brak adekwatnego związku przyczynowego, wyłączna wina poszkodowanego albo odpowiedzialność innego podmiotu mogą prowadzić do oddalenia żądania. W sprawach technicznych znaczenie mają protokoły oględzin, opinie rzeczoznawców i dokumentacja z likwidacji szkody.

 

Nie można pomijać sytuacji, w której odszkodowanie wypłacone przez ubezpieczyciela nie pokryło pełnej szkody. W takim przypadku pierwszeństwo zaspokojenia przysługuje poszkodowanemu. Podobnej precyzji wymaga bezumowne korzystanie z nieruchomości
, gdzie sam fakt korzystania z cudzej rzeczy nie rozstrzyga jeszcze o wysokości wynagrodzenia ani o zakresie odpowiedzialności.

Regres ubezpieczeniowy - przedawnienie roszczeń towarzystwa ubezpieczeń

Hasło regres ubezpieczeniowy przedawnienie wymaga odróżnienia modelu z art. 828 k.c. od szczególnych roszczeń ustawowych. W pierwszym przypadku zakład ubezpieczeń wstępuje w istniejącą wierzytelność poszkodowanego, a więc przejmuje ją wraz z dotychczasowym stanem przedawnienia. Wypłata odszkodowania nie powoduje zatem automatycznie, iż bieg rozpoczyna nowy, pełny termin do dochodzenia zapłaty.

 

Odmiennie oceniane jest roszczenie z art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. W uchwale z 28 marca 2019 r., III CZP 95/18, Sąd Najwyższy przyjął, że roszczenie zakładu ubezpieczeń przeciwko kierującemu, przewidziane w tym przepisie, przedawnia się w terminie właściwym dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, liczonym od dnia wypłaty odszkodowania poszkodowanemu.3

W praktyce należy zestawić co najmniej cztery daty: dzień zdarzenia, dzień zgłoszenia szkody, dzień wypłaty świadczenia oraz dzień wniesienia pozwu albo podjęcia innej czynności mogącej przerwać bieg terminu. Samo przedsądowe wezwanie do zapłaty co do zasady nie przerywa przedawnienia. Właściwy skutek może natomiast wywołać uznanie roszczenia, zawarcie ugody lub czynność przed sądem.

Regres ubezpieczeniowy: jak się bronić? Odpowiedź na regres ubezpieczeniowy i odwołanie

Odpowiedź na pytanie regres ubezpieczeniowy jak się bronić powinna zmierzać w kierunku potrzeby weryfikacji okoliczności i dokumentów, a nie jako automatycznej odmowy zapłaty. Osoba wezwana powinna ustalić, czy zakład ubezpieczeń wskazał podstawę prawną, wykazał fakt i wysokość wypłaty, udowodnił odpowiedzialność adresata oraz prawidłowo powiązał zdarzenie z dochodzoną kwotą.

 

Prawidłowo przygotowana odpowiedź na regres ubezpieczeniowy powinna obejmować zarzuty dotyczące zasady odpowiedzialności, wysokości żądania i przedawnienia. W zależności od sprawy zasadne jest żądanie akt szkody, decyzji o wypłacie, kosztorysu, faktur, opinii rzeczoznawcy, notatki policyjnej albo protokołu oględzin.

 

W przypadku wezwania do spełnienia świadczenia, którego podstawą stanowi regres ubezpieczeniowy odwołanie stanowi pismo kwestionujące stanowisko zakładu ubezpieczeń. Powinno ono zawierać konkretne zarzuty: brak winy, brak związku przyczynowego, zawyżenie kosztów naprawy, przyczynienie poszkodowanego, błędną kwalifikację ucieczki z miejsca zdarzenia, zastosowanie art. 828 § 2 k.c. albo przedawnienie.

 

Jeżeli adresat wezwania rozważa dokonanie zapłaty wyłącznie w obawie przed negatywnymi konsekwencjami, powinien zastrzec, że nie uznaje roszczenia co do zasady ani wysokości. Niewłaściwie sformułowana korespondencja może zostać później przedstawiona jako uznanie długu. Na tym etapie pomocny bywa doświadczony adwokat, który przygotuje stanowisko zabezpieczające interesy wezwanego.

Masz sprawę, którą chcesz omówić?

Porozmawiajmy o Twojej sytuacji

Zgłoś chęć rozmowy. Zamów konsultację telefoniczną

Zamów kontakt telefoniczny

Wezwanie do zapłaty od ubezpieczyciela - jak może pomóc Ci adwokat?

Wezwanie do zapłaty nie jest orzeczeniem sądu. Zakład ubezpieczeń, podobnie jak każdy wierzyciel, powinien wykazać podstawę prawną żądania, legitymację, fakt wypłaty świadczenia, odpowiedzialność osoby wezwanej oraz wysokość dochodzonej kwoty. Stanowcza forma pisma nie zastępuje dowodów.

 

Profesjonalna pomoc polega najpierw na ustaleniu, czy sprawa dotyczy art. 828 k.c., art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, rozliczeń między współodpowiedzialnymi za szkodę czy jeszcze innej podstawy. Sama kwalifikacja, czy chodzi o regres ubezpieczeniowy, ma wpływ na przedawnienie, katalog zarzutów oraz to, czy ubezpieczyciel przejął cudzą wierzytelność, czy dochodzi własnego roszczenia.
Następnie analizuje się dokumentację szkody. W wielu sprawach decyduje nie sam fakt zdarzenia, lecz zakres wypłaty: zasadność kosztorysu, związek uszkodzeń ze zdarzeniem i to, czy wypłata nie objęła elementów, za które adresata wezwania nie ponosi odpowiedzialności.

 

W praktyce istotne wsparcie dla osoby wezwanej do zapłaty może zaoferować kancelaria odszkodowawcza, zwłaszcza, że w ewentualnym postępowaniu sądowym zasadnicze znaczenie będzie miała procesowa konstrukcja zarzutów. Sprzeciw od nakazu zapłaty albo odpowiedź na pozew powinny zawierać konkretne twierdzenia, dowody i zarzuty prawne.

Najczęstsze pytania

Co do zasady art. 828 § 2 k.c. wyłącza przejście roszczeń przeciwko osobom, z którymi ubezpieczający pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, chyba że szkoda została wyrządzona umyślnie.[1] Nie każda więź rodzinna jest ponadto wystarczająca. Decydujące znaczenie ma faktyczne wspólne gospodarowanie oraz charakter zachowania sprawcy.
Jeżeli członek rodziny mieszka wspólnie z ubezpieczającym i wyrządził szkodę nieumyślnie, wskazane wyłączenie może mieć zasadnicze znaczenie. Przy działaniu umyślnym albo odrębnym gospodarstwie ocena może być odmienna.

Możliwe jest złożenie wniosku o zawarcie ugody, rozłożenie płatności na raty, odroczenie terminu albo ograniczenie dochodzonej kwoty. Nie jest to jednak uprawnienie automatyczne. Zakład ubezpieczeń może przyjąć propozycję, jeżeli uzna ją za ekonomicznie uzasadnioną albo korzystniejszą niż długotrwały spór sądowy.
Wniosek powinien wskazywać liczbę rat, ich wysokość, terminy płatności i sytuację majątkową osoby wezwanej. Gdy odpowiedzialność jest sporna, potrzebne jest zastrzeżenie, że rozmowy nie oznaczają uznania długu.

Samo przedsądowe wezwanie do zapłaty nie przerywa biegu przedawnienia. Przerwanie następuje przez czynność przed sądem lub innym właściwym organem, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia albo zabezpieczenia roszczenia, a także przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której ono przysługuje.

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm.).  ↩

2. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 367 z późn. zm.). ↩

3. Postanowienie Sądu Najwyższego z 25.03.2019 r., III CZP 95/18, LEX nr 2652401. ↩

Autor wpisu:

Picture of Mariusz Krzyżanowski<br><font color="#C39E3A"; size=4> adwokat</font><br><br>
Mariusz Krzyżanowski
adwokat

Niniejsza publikacja została opracowana z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje przedstawiono w sposób skrócony. W związku z tym artykuł ma wyłącznie charakter poglądowy, a zawarte w nim treści nie mogą zastępować pełnej i szczegółowej analizy danego zagadnienia. Kancelaria Adwokacka Mariusz Krzyżanowski nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty wynikające z działań podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. W celu omówienia indywidualnej sprawy zapraszamy do kontaktu i podjęcia współpracy.

Call Now Button