W życiu zdarzają się sytuacje, gdy zasądzona wcześniej kwota alimentów staje się dla zobowiązanego rodzica zbyt dużym obciążeniem. Przyczyną bywa utrata pracy, pogorszenie stanu zdrowia lub inne nieprzewidziane okoliczności. W takich momentach pojawia się pytanie, czy i kiedy można ubiegać się o zmniejszenie wysokości świadczeń alimentacyjnych na dziecko. Poniżej wyjaśniamy najważniejsze kwestie związane z obniżeniem alimentów oraz wskazujemy, jak przygotować się do złożenia odpowiedniego pozwu.
Kiedy można wnioskować o obniżenie alimentów i od czego to zależy
Na początku trzeba przypomnieć, co to jest obowiązek alimentacyjny. Jest to uregulowany w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym obowiązek zapewnienia dziecku środków utrzymania i wychowania, obejmujący zarówno zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, jak i finansowanie edukacji oraz rozwoju zainteresowań.
Odpowiedź na pytanie, kiedy można wnioskować o obniżenie alimentów, wiąże się z pojęciem tak zwanej zmiany stosunków. Chodzi o sytuację, w której w porównaniu z momentem poprzedniego orzeczenia sądu istotnie i trwale zmieniły się potrzeby dziecka albo możliwości zarobkowe bądź majątkowe rodzica. Przykładem może być utrata dobrze płatnej pracy, długotrwała choroba albo zakończenie przez dziecko kosztownej terapii.
Sąd nie reaguje jednak na każdą chwilową trudność, ale ocenia, czy obniżenie alimentów jest uzasadnione w świetle całokształtu okoliczności. Dlatego analizowane są nie tylko bieżące dochody i wydatki stron, lecz także ich perspektywy na przyszłość oraz to, czy pogorszenie sytuacji nie wynika z celowych działań rodzica, który jest zobowiązany do świadczeń.
W praktyce odpowiedź na to, kiedy można obniżyć alimenty, pojawia się dopiero po porównaniu dwóch stanów: sytuacji z chwili ustalania poprzedniej kwoty oraz aktualnych realiów. Dopiero gdy różnice są wyraźne i udokumentowane, można mówić o przesłance do modyfikacji orzeczenia sądu i rozpocząć przygotowania do postępowania.
Jak obniżyć alimenty na dziecko i co warto wiedzieć przed złożeniem pozwu
Rodzic, który zastanawia się, jak obniżyć alimenty na dziecko, powinien zacząć od rzetelnej analizy własnego budżetu. Chodzi nie tylko o porównanie aktualnych dochodów z tymi, które osiągał w chwili ostatniego orzekania o świadczeniu, lecz także o zestawienie stałych kosztów utrzymania oraz obciążeń kredytowych i innych zobowiązań.
Dopiero po przygotowaniu takiego bilansu można określić, jak obniżyć alimenty w sposób zgodny z prawem, a zarazem nienaruszający usprawiedliwionych potrzeb dziecka. W praktyce nie chodzi więc o dowolne wskazanie niższej kwoty, ale o przedstawienie przed sądem spójnej argumentacji, popartej dokumentami oraz realnymi wyliczeniami, które pokazują, jaki poziom świadczenia jest jeszcze do udźwignięcia przy aktualnych możliwościach finansowych rodzica.
Na tym etapie często pomocny okazuje się doświadczony prawnik od alimentów. Specjalista potrafi ocenić, czy planowane powództwo ma szanse powodzenia, doradza, jakie dowody zgromadzić oraz jak przedstawić je w pozwie, a także wskazuje, których twierdzeń lepiej unikać, aby nie sprawiać wrażenia, że rodzic chce uchylić się od obowiązku utrzymania dziecka.
