Wykrycie narkotyku w organizmie kierowcy nie przesądza jeszcze o skazaniu. W procesie karnym sąd musi ustalić, czy środek rzeczywiście wpływał na sprawność prowadzenia pojazdu w chwili jazdy. Znaczenie mają więc nie tylko wyniki badań, ale też czas pobrania próbki, zachowanie kierowcy, opinia biegłego i kompletność dokumentacji.
Kiedy uniewinnienie za jazdę pod wpływem narkotyków jest realne?
W praktyce procesowej uniewinnienie za jazdę pod wpływem narkotyków jest możliwe wtedy, gdy oskarżenie nie udowodni wszystkich znamion czynu z art. 178a § 1 k.k.1 Przepis ten dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego między innymi pod wpływem środka odurzającego i przewiduje karę pozbawienia wolności do 3 lat.
Nie chodzi jednak o samą obecność substancji. Konieczne jest wykazanie, że w chwili prowadzenia pojazdu środek oddziaływał na kierowcę w stopniu istotnym dla bezpieczeństwa ruchu. Dlatego sąd powinien badać wynik badania toksykologicznego razem z opisem zachowania, sposobem jazdy, zeznaniami funkcjonariuszy, dokumentacją medyczną i ewentualnymi nagraniami.
Właśnie na tym etapie znaczenie ma praca, którą wykonuje adwokat. Analiza akt obejmuje nie tylko sam wynik badania, ale również procedurę pobrania próbki, czas wykonania czynności i treść opinii biegłego. Jeżeli opinia nie odpowiada na pytanie o realny wpływ substancji na konkretnego kierowcę, zarzut może okazać się zbyt słabo udowodniony.
„Pod wpływem” czy „po użyciu” - kluczowa różnica, która często rozstrzyga o wyniku sprawy
Najważniejsza granica przebiega między przestępstwem z art. 178a § 1 k.k. a wykroczeniem z art. 87 § 1 k.w.2 Ten drugi przepis dotyczy prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka i przewiduje karę aresztu albo grzywny nie niższą niż 2500 zł.
Stan „po użyciu” oznacza zasadniczo obecność środka w organizmie. Stan „pod wpływem” wymaga dalej idącego ustalenia: substancja musi realnie zaburzać sprawność psychomotoryczną. Sąd Najwyższy wskazywał, że przy narkotykach nie ma prostego odpowiednika ustawowych progów alkoholu, dlatego konieczna jest ocena całokształtu dowodów, w tym opinii biegłych i obserwacji zachowania kierowcy.3
Jeżeli materiał dowodowy potwierdza jedynie obecność substancji, ale nie pozwala wykazać jej wpływu na prowadzenie pojazdu, czyn może zostać zakwalifikowany jako wykroczenie. Różnica jest istotna, ponieważ wpływa na rodzaj odpowiedzialności, ciężar sankcji i praktyczne skutki dla kierowcy.
