Bank wypowiedział umowę kredytu lub pożyczki – co zrobić, żeby ograniczyć skutki?

11/12/2025

Czas czytania: 6 minut

11/12/2025

Czas czytania: 6 minut

Wypowiedzenie umowy przez bank nie zawsze kończy sprawę w sposób, jak wynikać może z treści pisma banku. Dla kredytobiorcy najważniejsze są daty, doręczenia, treść wcześniejszych wezwań oraz to, czy bank dochował procedury ustawowej. Od tych elementów zależy skuteczność wypowiedzenia, wymagalność roszczenia i zakres możliwej obrony.

Kiedy bank wypowie umowę kredytu i jakie są ku temu powody?

Kiedy bank wypowie umowę kredytu? – odpowiedź wymaga odróżnienia przesłanek materialnych od procedury, która poprzedza złożenie oświadczenia. Prawo bankowe¹ przewiduje, że bank może wypowiedzieć umowę kredytu w razie niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo utraty przez niego zdolności kredytowej. Nie każde uchybienie ma jednak taki sam ciężar. W doktrynie sporne pozostaje, czy chodzi o każde naruszenie postanowień umowy, czy tylko o takie, które pozostaje istotne z punktu widzenia spłaty zobowiązania.

W praktyce najczęstszą przyczyną, z powodu której następuje wypowiedzenie umowy kredytowej przez bank jest zaległość w spłacie, ale wypowiedzenie może wynikać również z przeznaczenia środków niezgodnie z umową, braku ustanowienia zabezpieczenia, odmowy przedstawienia dokumentów wymaganych do oceny sytuacji finansowej albo pogorszenia zdolności kredytowej. Sama zaległość nie powinna być jednak utożsamiana z automatycznym powstaniem po stronie banku uprawnienia do wypowiedzenia. Jeżeli przyczyną jest opóźnienie w spłacie, bank powinien wcześniej wezwać kredytobiorcę do zapłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych oraz poinformować go o możliwości złożenia wniosku restrukturyzacyjnego.

Z tej perspektywy wypowiedzenie umowy kredytu przez bank należy oceniać nie tylko przez pryzmat samego pisma końcowego, lecz także przez pryzmat całej sekwencji działań, które miały je poprzedzać. Szczególne znaczenie ma przy tym treść umowy, ponieważ umowa kredytowa określa obowiązki kredytobiorcy, zabezpieczenia, terminy płatności i dodatkowe przesłanki wypowiedzenia, o ile nie pozostają one sprzeczne z ustawą.

Po jakim czasie bank wypowie umowę kredytu?

Nie istnieje jeden ustawowy próg, po którego przekroczeniu bank zawsze i w każdej sprawie wypowiada umowę. Po jakim czasie bank wypowie umowę kredytu zależy od umowy, rodzaju zobowiązania, skali zaległości, korespondencji z bankiem oraz tego, czy wcześniej uruchomiono procedurę z art. 75c Prawa bankowego. Ustawowe minimum w przypadku opóźnienia obejmuje najpierw wezwanie z terminem co najmniej 14 dni roboczych i pouczeniem o restrukturyzacji, a dopiero następnie wypowiedzenie.

Sam termin wypowiedzenia wynosi co do zasady 30 dni, chyba że strony przewidziały termin dłuższy. Krótszy, 7-dniowy termin ustawodawca wiąże z zagrożeniem upadłością kredytobiorcy. W obrocie konsumenckim, zwłaszcza przy kredycie mieszkaniowym, trzeba dodatkowo uwzględnić szczególne obowiązki informacyjne i restrukturyzacyjne przewidziane w ustawie o kredycie hipotecznym.²

Czasu nie należy jednak liczyć wyłącznie od daty wskazanej na piśmie banku. Decydujące znaczenie ma skuteczne doręczenie oświadczenia, ponieważ zgodnie z art. 61 k.c.³oświadczenie woli jest złożone wtedy, gdy doszło do adresata w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. W sprawach spornych bada się więc historię przesyłki, adres korespondencyjny, historię awizowania, a czasem również wcześniejsze informacje o zmianie miejsca zamieszkania.

Potrzebujesz wsparcia we własnej sprawie?

Umów się na spotkanie

Pozostaw swój numer telefonu. Oddzwonimy w celu ustalenia dogodnego terminu

Jakie błędy formalne w wypowiedzeniu warto sprawdzić?

Pierwsza grupa błędów dotyczy pominięcia ustawowej procedury ostrzegawczej. Jeżeli bank powołuje się na zaległość w spłacie, trzeba sprawdzić, czy przed wypowiedzeniem doręczył wezwanie do zapłaty, czy termin wynosił co najmniej 14 dni roboczych, czy pismo zawierało informację o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację oraz czy bank nie wypowiedział umowy przed bezskutecznym upływem tego terminu. Sąd Najwyższy wskazał, że oświadczenie o wypowiedzeniu złożone z naruszeniem art. 75c ust. 1 i 2 Prawa bankowego jest nieskuteczne, ponieważ uprawnienie do wypowiedzenia nie powstaje.⁴

Druga grupa uchybień dotyczy samego oświadczenia. Wypowiedzenie umowy pożyczki przez bank powinno pozwalać ustalić, jakiej umowy dotyczy, jaka jest przyczyna wypowiedzenia, kto złożył oświadczenie w imieniu banku, od kiedy biegnie termin wypowiedzenia i jaka kwota ma stać się wymagalna. Brak umocowania osoby podpisującej pismo, nieprecyzyjna identyfikacja umowy albo doręczenie na nieaktualny adres mogą w określonych okolicznościach stanowić podstawę zarzutu bezskuteczności wypowiedzenia.

Nie należy przy tym mechanicznie zakładać, że każde pismo jest wadliwe. Orzecznictwo dopuszcza bardziej zniuansowaną ocenę, jeżeli kredytobiorca otrzymał realną możliwość zapłaty zaległości lub złożenia wniosku restrukturyzacyjnego jeszcze w czasie trwania umowy. Rzetelna analiza polega więc nie na prostym wyszukiwaniu formalnych potknięć, lecz na ustaleniu, czy bank rzeczywiście zapewnił kredytobiorcy ustawową „ostatnią szansę” przed postawieniem całego zobowiązania w stan wymagalności.

Co oznacza wypowiedzenie dla całego zadłużenia?

Skuteczne wypowiedzenie nie ogranicza się do zaległych rat. Po upływie okresu wypowiedzenia bank może traktować niespłaconą część kredytu jako wymagalną, a więc żądać zwrotu kapitału wraz z należnościami ubocznymi.

Jednocześnie wypowiedzenie nie zmienia wstecz terminów płatności rat, które były już wymagalne przed jego złożeniem. Uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 10 maja 2023 r., III CZP 52/22, przesądza, że wypowiedzenie umowy kredytu nie wpływa na bieg terminu przedawnienia roszczeń o zapłatę rat wymagalnych wcześniej.⁵ W sporze sądowym ma to znaczenie praktyczne: bank powinien wykazać nie tylko skuteczność wypowiedzenia, lecz także strukturę dochodzonej kwoty, daty wymagalności poszczególnych świadczeń i sposób naliczenia odsetek.

Bank wypowiedział kredyt co robić? Ścieżki działania i negocjacje

Bank wypowiedział kredyt co robić? W pierwszej kolejności należy zabezpieczyć dokumenty i zweryfikować terminy. Kredytobiorca powinien zgromadzić umowę, aneksy, harmonogramy, wezwania, wypowiedzenie i koperty, w których dostarczana była korespondencja. Bez tych dokumentów trudno ocenić skuteczność oświadczenia banku, a jeszcze trudniej sformułować reklamację lub zarzuty w procesie.

Reklamacja powinna być konkretna. Może obejmować zakwestionowanie skuteczności wypowiedzenia, zarzut pominięcia procedury z art. 75c, wniosek o restrukturyzację, żądanie przedstawienia rozliczenia salda oraz wniosek o wstrzymanie dalszych czynności windykacyjnych. Podmiot rynku finansowego powinien odpowiedzieć na reklamację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 30 dni, a w sprawach szczególnie skomplikowanych termin może zostać wydłużony do 60 dni.⁶

Jeżeli sprawa dotyczy kredytu mieszkaniowego, pytanie bank wypowiedział kredyt hipoteczny co robić wymaga dodatkowego sprawdzenia, czy kredytobiorca może jeszcze skorzystać z instrumentów przewidzianych dla kredytów hipotecznych. Ustawa przewiduje możliwość restrukturyzacji, w tym czasowe zawieszenie spłaty, zmianę wysokości rat, wydłużenie okresu kredytowania lub inne działania ułatwiające obsługę zadłużenia. W określonych przypadkach, przed podjęciem czynności zmierzających do odzyskania należności, kredytodawca powinien umożliwić konsumentowi sprzedaż nieruchomości przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy.

Jeżeli spór jest już zaawansowany, zasadna bywa konsultacja z osobą specjalizującą się w sporach bankowych, ponieważ prawnik od spraw bankowych może równolegle ocenić skuteczność wypowiedzenia i ryzyka związane z postępowaniem sądowym.

Masz sprawę, którą chcesz omówić?

Porozmawiajmy o Twojej sytuacji

Zgłoś chęć rozmowy. Zamów konsultację telefoniczną

Czy wypowiedzenie zawsze trafia do BIK?

Wypowiedzenie umowy kredytu lub pożyczki nie powinno być rozumiane jako odrębny „wpis do BIK”, który pojawia się dopiero w chwili rozwiązania umowy przez bank. Co do zasady informacja o zobowiązaniu jest przekazywana do BIK już wcześniej, bo od momentu udzielenia finansowania i w toku jego wykonywania, a następnie aktualizowana w związku ze spłatą rat, opóźnieniami, zmianą salda, zamknięciem zobowiązania albo innymi zdarzeniami dotyczącymi umowy.

Jeżeli przed wypowiedzeniem występowały zaległości, raport BIK może pokazywać opóźnienia w spłacie, status zadłużenia, kwotę pozostającą do zapłaty oraz informację o zakończeniu albo szczególnym stanie umowy. W praktyce problemem dla kredytobiorcy nie jest samo techniczne odnotowanie faktu istnienia kredytu, lecz negatywna historia spłaty, zwłaszcza długotrwałe opóźnienia i brak uregulowania zobowiązania.

Kiedy trzeba działać natychmiast z pełnomocnikiem?

Najpilniejsze są sprawy, w których biegnie termin z wezwania poprzedzającego wypowiedzenie, kończy się okres wypowiedzenia, bank odmawia restrukturyzacji albo kredytobiorca odebrał pismo z sądu. Co jeśli bank wypowie umowę kredytu – w takim wariancie konieczne jest ustalenie, czy wierzytelność rzeczywiście stała się wymagalna, czy bank dochował procedury oraz czy istnieją podstawy do skutecznej obrony sądowej.

Ograniczenie skutków wypowiedzenia wymaga równoległych działań w zakresie gromadzenia i analizy dokumentów, prób negocjacji z bankiem, a często także procesowym.

^{1. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 z późn. zm.). ↩}

^{2. Ustawa z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 720). ↩}

^{3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm.). ↩}

^{4. Wyrok Sądu Najwyższego z 19 października 2023 r., II CSKP 1233/22. ↩}

^{5. Uchwała Sądu Najwyższego z 10 maja 2023 r., III CZP 52/22. ↩}

^{6. Art. 6 ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym. ↩}

Autor wpisu:

Picture of Mariusz Krzyżanowski<br><font color="#C39E3A"; size=4> adwokat</font><br><br>

Mariusz Krzyżanowski
adwokat

Niniejsza publikacja została opracowana z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje przedstawiono w sposób skrócony. W związku z tym artykuł ma wyłącznie charakter poglądowy, a zawarte w nim treści nie mogą zastępować pełnej i szczegółowej analizy danego zagadnienia. Kancelaria Adwokacka Mariusz Krzyżanowski nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty wynikające z działań podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. W celu omówienia indywidualnej sprawy zapraszamy do kontaktu i podjęcia współpracy.